ساخت تلسکوپهاي بسيار بزرگ با استفاده از نانولوله کرب
محققان مرکز پرواز فضايي گوداردِ ناسا در گرينبلت(Greenbelt)، دستورالعمل جديدي براي ساخت آينههاي تلسکوپي بسيار بزرگ بر روي کرة ماه ارائه کردهاند. براي ساخت چنين آينهاي تنها به نانولولههاي کربني، اپوکسي و مقاديري از خاک سطح ماه نياز است. محققان ناسا ميگويند که با چنين فناوري مقرونبهصرفه و آساني ميتوان آينههاي ۵۰ مترياي بر روي ماه ساخت. بنا به اظهارات آنها، قابليتهاي چنين تلسکوپي دنياي نجوم را غافلگير ميکند.
پيتر چن از مرکز گودارد، در اين باره ميگويد: «با اين روش ميتوانيم به شکل نسبتاً آساني تلسکوپهاي عظيمي بر روي کرة ماه بسازيم و از هزينة بسيار زياد انتقال يک آينة بزرگ از زمين به ماه بكاهيم.»
چن از سالها قبل مشغول اصلاح مواد کامپوزيتي کربن- فيبر بودهاست تا با استفاده از آنها، آينههاي باکيفيتي براي تلسکوپ بسازد؛ اما چندي پيش، بههمراه همکارانش تصميم گرفت تا در آزمايشي جديد در کامپوزيتهاي کربن- فيبر خود، از نانولولههاي کربني استفاده کنند. آنها مقادير کمي از نانولولههاي کربني و اپوکسيها را با سنگريزههايي که ترکيب شيميايي و اندازة دانهاي مشابه با خاک سطح ماه داشتند، ادغام کردند و با کمال شگفتي مشاهده نمودند که مادة به دستآمده، مقاومتي بسيار بالا و خصوصياتي مشابه با بتن دارد و ميتوان در ساخت آينهها به جاي شيشه از اين ماده استفاده کرد.
آنها در گام بعد، لايههاي بيشتري از اپوکسي را اضافه كردند، مواد مذکور را در دماي اتاق همزده، به چرخش درآوردند. حاصل اين کار، يک آينه با عرض ۱۲ اينچ بود که همانند يک آينة تلسکوپ، شکلي سهميوار داشت. مهمترين ويژگي اين روش، پيادهسازي آسان و ارزاني آن است.
داگلاس رابين، يکي از اعضاي اين گروه، ميگويد:«تنها کاري که بايد پس از ساخت اين آينههاي اوليه انجام داد، پوشش دادن آنها با مقادير کمي از آلومينيوم بود و پس از پوششدهي، ما يک آينه تلسکوپ بسيار صيقلي به دست ميآورديم. از آنجايي که بر روي ماه، خاک به اندازة کافي در دسترس است، ميتوان اين روش را در آن کره به شکل گستردهتري به کار گرفت و آينههاي تلسکوپ عظيمي با قطر ۵۰ متر ساخت.» اين درحالي است که قطر بزرگترين تلسکوپ نوري موجود بر روي کرة زمين تنها۴ /۱۰ متر است.
يک تلسکوپ ۵۰ متري بر روي ماه چنانچه در سکوي پايداري قرار گرفته باشد، با توجه به ميدان ديد بالا و نبود اتمسفر ميتواند طيف سيارات خاکي بيرون از منظومة شمسي را ضبط کرده، آثار اتمسفري حيات همچون وجود ازن و متان را آشکارسازي نمايد.
چن و همکارانش از مرکز گودارد، روش ساخت آينة خود را در قالب يک پوستر در دويست و دوازدهمين گردهمايي انجمن نجوم امريکا ارائه خواهند داد.